احكام نماز و اذان و اقامه -1-
احكام نماز اذان و اقامه
سئوال 1_ آيا مي توان بين جمله های نماز فاصله انداخت؟
جواب_ بين جمله هاي اذان و اقامه نبايد زياد فاصله شود و اگر بين آن بيشتر از معمول فاصله بيندازد، بايد دوباره آن را از سر بگيرد.
س 2_ خواندن اذان و اقامه به چه نحوي حرام است؟
ج_ اگر در اذان و اقامه، صدا را در گلو بيندازد چنانچه غنا شود، يعني آوازه خواني كرد و مجالس لهو و لعب معمول حرام مي باشد و اگر غنا نشود حرام نيست.
س 3_ اذان در چند نماز ساقط مي شود؟
ج_ در پنج نماز اذان ساقط مي شود.
س 4_ مورد اولي كه اذان در آن ساقط مي شود كدام است؟
ج_ نماز عصر روز جمعه.
س 5_ دومين موردي كه اذان در آن لازم نيست، كدام است؟
ج_ نماز عصر روز عرفه، روز نهم ذيحجه.
س 6_ مورد سوم كه اذان ندارد، كدام است؟
ج_ نماز عشاء شب عيد قربان براي كسي كه در مسجد الحرام باشد.
س 7_ مورد چهارم كدام است؟
ج_ نماز عصر و عشاي زن مستحاضه.
س 8_ پنجمين مورد كدام است؟
ج_ نماز عصر و عشاي كسي كه نمي تواند از بيرون آوردن بول و غايط خودداري كند.
س 9_ در اين پنج مورد كه ذكر شد در چه صورتي اذان ساقط مي شود؟
ج_ در اين پنج نماز در صورتي اذان ساقط مي شود كه با نماز قبلي فاصله نشود يا فاصله كمي باشد.
س 10_ اگر براي نماز جماعت اذان و اقامه گفته باشند، آيا دوباره گفتن آن لازم است؟
ج_ اگر براي نماز جماعت اذان و اقامه گفته باشند، كسي كه با آن جماعت نماز مي خواند، اذان و اقامه نگويد.
س 11_ كسي كه به نماز جماعت مي رود، در چه صورت رخصت اذان و اقامه نگفتن دارد؟
ج_ اگر براي خواندن نماز جماعت برود ببيند جماعت تمام شده تا وقتي كه صف ها به هم نخورده و جمعيت متفرق نشده اند، براي نماز خود اذان و اقامه رخصت است كه نگويد.
س 12_ در جايي كه عده اي مشغول نماز جماعتند يا نماز آنان تازه تمام شده و صف ها به هم نخورده است، اگر انسان بخواهد فرادا يا با جماعت ديگري كه بر پا مي شود نماز بخواند، آيا اذان و اقامه از او ساقط مي شود؟
ج_ با سه شرط اذان و اقامه از او ساقط مي شود.
س 13_ شرط اول كه اذان و اقامه از او ساقط مي شود كدام است؟
ج_ براي آن نماز اذان و اقامه گفته باشند.
س 14_ شرط دوم كدام است؟
ج_ نماز جماعت باطل نباشد.
س 15_ شرط دوم كدام است؟
ج_ نماز او و نماز جماعت در يك مكان باشد.
س 16_ با وجود شرايط فوق در چه صورتي اذان و اقامه ساقط نمي شود؟
ج_ اگر نماز جماعت داخل مسجد باشد و او بخواهد در بام مسجد نماز بخواند، مستحب است اذان و اقامه بگويد.
س 17_ با توجه به مسأله فوق، اگر شك كند كه نماز جماعت صحيح است يا نه، آيا اذان و اقامه باز هم ساقط مي شود؟
ج_ اذان و اقامه از او ساقط است.
س 18_ اگر در يكي از شرايط فوق الذكر شك كند آيا اذان و اقامه ساقط مي شود؟
ج_ اگر در يكي از دو شرط ديگر شك كند، استحباباً رجاءاً اذان و اقامه بگويد.
س 19_ كسي كه اذان و اقامه ديگري را مي شنود چه وظيفه اي استحبابي دارد؟
ج_ مستحب است هر قسمتي را كه مي شنود تكرار نمايد.
س 20_ كسي كه اذان و اقامه ديگري را شنيده آيا لازم است خود او نيز بگويد؟
ج_ كسي كه اذان و اقامه ديگري را شنيده چه با او گفته باشد يا نه، در صورتي كه بين آن اذان و اقامه و نمازي كه مي خواهد بخواند فاصله زيادي نباشد، مي تواند براي نماز خود اذان و اقامه نگويد.
س 21_ اگر مرد اذان و اقامه زن را بشنود، آيا از او ساقط مي شود؟
ج_ اگر مرد با قصد لذت اذان زن را بشنود، اذان از او ساقط نمي شود اما اگر قصد لذت نداشته باشد، اذان ساقط مي شود.
س 22_ در نماز جماعت اذان و اقامه را چه كسي بايد بگويد؟
ج_ اذان و اقامه نماز جماعت را بايد مرد بگويد.
س 23_ آيا زن مي تواند در جماعت زنان اذان و اقامه بگويد؟
ج_ در جماعت زنان، زن مي تواند اذان و اقامه بگويد.
س 24_ اقامه را قبل از اذان بايد گفت يا بعد از آن؟
ج_ اقامه بايد بعد از اذان گفته شود و اگر قبل از اذان بگويند، صحيح نيست.
س 25_ اگر كلمات اذان و اقامه را بدون ترتيب بگويد، آيا لازم است دوباره بگويد؟
ج_ اگر كلمات اذان و اقامه را بدون ترتيب بگويد، مثلاًًًًً حي علي الفلاح را پيش از حي علي الصلاه بگويد، بايد از جايي كه ترتيب به هم خورده، دوباره بگويد.
س 26_ آيا مي توان بين اذان و اقامه فاصله انداخت؟
ج_ بايد بين اذان و اقامه فاصله زياد ندهد.
س 27_ اگر بين اذان و اقامه فاصله شده چه وظيفه اي داريم؟
ج_ اگر بين آن مقداري فاصله شود كه اذاني را كه گفته، اذان اين اقامه حساب نشود، مستحب است دوباره اذان و اقامه بگويد.
س 28_ اذان و اقامه با چه زباني بايد گفته شود؟
ج_ بايد به عربي صحيح گفته شود.
س 29_ آيا گفتن اذان و اقامه به زبان ديگري نيز صحيح است؟
ج_ اگر به عربي غلط بگويد يا به جاي حرفي، حرف ديگري بگويد يا مثلاًًًًً ترجمه آن را به فارسي بگويد، صحيح نيست.
س 30_ اذان و اقامه در چه موقعي بايد گفته شود؟
ج_ بايد بعد از داخل شدن وقت نماز گفته شود.
س 31_ اگر عمداًًًً يا از روي فراموشي پيش از وقت بگويد، چه حكمي پيدا مي كند؟
ج_ اگر عمداًًًً يا از روي فراموشي پيش از وقت بگويد، باطل است.
س 32_ اگر پيش از گفتن اقامه شك كند اذان گفته يا نه، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ اذان بگويد.
س 33_ اگر مشغول اقامه شد و شك كرد كه اذان گفته يا نه، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ اگر مشغول اقامه شد و شك كند اذان گفته يانه، گفتن اذان لازم نيست.
س 34_ اگر در بين اذان يا اقامه شك كند قسمت پيش را گفته يا نه، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ آن را بگويد.
س 35_ اگر در حال گفتن قسمتي باشد، آيا لازم قسمت پيش را كه شك در گفتن آن دارد، بگويد؟
ج _ قسمت گفتن پيش لازم نيست.
س 36_ درهنگام گفتن اذان در چه حالتي بايد ايستاد؟
ج_ مستحب است در هنگام گفتن اذان رو به قبله بايستد.
س 37_ در هنگام اذان گفتن آيا وضو يا غسل لازم است؟
ج_ مستحب است هنگام اذان با وضو يا غسل باشد.
س 38_ در هنگام گفتن اذان، دست ها و صدا چگونه بايد باشد؟
ج_ مستحب است دست ها را بر گوش بگذارد صدا را بلند نمايد و بكشد بين جمله هاي اذان كمي فاصله دهد و بين آن حرف نزند.
س 39_ در هنگم گفتن اقامه انجام چه كارهايي مستحب است؟
ج _ مستحب است در موقع گفتن اقامه راه نرود آن را از اذان آهسته تر بگويد.
س 40_ بين اذان و اقامه چه اعمالي مستحب است انجام شود؟
ج _ مستحب است بين اذان و اقامه، يك قدم بردارد يا كمي بنشيند يا سجده كند يا ذكر بگويد يا دعا بخواند يا كمي ساكت شود، يا سخن بگويد يا دو ركعت نماز بخواند.
س 41_ بين اذان و اقامه چه نمازهايي حرف زدن مستحب نيست؟
ج_ بين اذان و اقامه نماز صبح و مغرب مستحب نيست.
س 42_ كسي كه براي گفتن اذان معين مي شود چه ويژگي هايي مستحب است داشته باشد؟
ج _ مستحب است كسي كه براي گفتن اذان معين مي شود، عادل، وقت شناس و صدايش بلند باشد.
س 43_ اذان را در چگونه مكاني بايد گفت؟
ج_ اذان را در جاي بلند بگويد.
واجبات نماز
س 44_ واجبات نماز چند تا است؟
ج_ واجبات نماز يازده 11 چيز است.
س 45_ موارد اول و دوم واجبات نماز كدام است؟
ج_ اول: نيت _ دوم: قيام (ايستادن).
س 46_ مورد سوم واجبات نماز چيست؟
ج_ سوم: تكبيره الاحرام، يعني گفتن الله اكبر در اول نماز.
س 47_ موارد چهارم و پنجم واجبات نماز چه چيزهايي مي باشد؟
ج_ چهارم: قرائت _ پنجم: ركوع.
س 48_ موارد ششم و هفتم واجبات نماز چيست؟
ج_ ششم: سجود _ هفتم: ذكر.
س 49_ موارد هشتم و نهم واجبات نماز چه چيزهايي است؟
ج_ هشتم: تشهد _ نهم: سلام.
س 50_ موارد دهم و يازدهم واجبات نماز چيست؟
ج_ دهم: ترتيب _ يازدهم: موالات، يعني پي در پي بودن اجزاي نماز.
س 51_ ركن نماز چيست؟
ج_ بعضي از واجبات نماز ركن است يعني اگر انسان آن را بجا نياورد يا در نماز اضافه كند، عمداًًًً باشد يا اشتباهاً نماز باطل مي شود.
س 52_ اركان نماز چند چيز است؟
ج_ ركن نماز پنج چيز است.
س 53_ موارد اول و دوم ركن هاي نماز كدام است؟
ج_ اول: نيت _ دوم: تكبيرة الاحرام.
س 54_ ركن سوم نماز چيست؟
ج_ قيام در موقع گفتن تكبيره الاحرام و قيام متصل به ركوع، يعني پيش از ركوع.
س 55_ ركن چهارم و پنجم نماز كدم است؟
ج_ چهارم: ركوع _ پنجم: دو سجده.
س 56_ آيا زياد و كم كردن غير اركان نماز ضرري به نماز وارد مي كند؟
ج_ اگر عمداًًًً كم و يا زياد شود، نماز باطل مي شود اما اگر اشتباهاً كم و يا زياد گردد، نماز باطل نمي شود.
1_ نيت
س 57_ نماز را به چه نيتي بايد خواند؟
ج_ انسان بايد نماز را به نيت قربت يعني براي انجام فرمان خدا بجا آورد.
س 58_ آيا لازم است نيت را از قلب گذراند يا به زبان جاري كرد؟
ج_ لازم نيست نيت را از قلب خود بگذراند، يا به زبان بگويد.
س 59_ حكم نماز كسي كه در نماز ظهر يا عصر نيت مي كند چهار ركعت نماز مي خواند و معين نكند ظهر است يا عصر چه مي باشد؟
ج_ نماز او اشكال دارد.
س 60_ كسي قضاي نماز ظهر بر او واجب است در وقت نماز ظهر چه وظيفه اي دارد؟
ج_ اگر در وقت نماز ظهر، بخواهد نماز ظهر يا نماز عصر بخواند بايد نمازي كه مي خواند در نيت معين كند.
س 61_ انسان در نماز چه نسبت به نيت چه تكليفي دارد؟
ج_ انسان بايد از اول تا آخر نماز بر نيت خود باقي باشد.
س 62_ آيا در صورت غفلت از نيت در بين نماز، نماز باطل مي شود؟
ج_ اگر در بين نماز طوري غافل شود كه اگر از او بپرسند چه مي كني، نداند چه بگويد، نمازش باطل است.
س 63_ براي انجام چه امري بايد نماز خواند؟
ج_ انساني بايد فقط براي انجام امر خدا نماز بخواند.
س 64_ اگر كسي ريا كند، نمازش چه حكمي پيدا مي كند؟
ج_ كسي كه ريا كند، يعني براي نشان دادن به مردم نماز بخواند، نمازش باطل است خواه فقط براي مردم باشد يا خدا و مردم هر دو را در نظر بگيرد.
س 65_ حكم نماز كسي كه قسمتي از آن را براي غير خدا انجام مي دهد چه مي باشد؟
ج_ نماز باطل است. چه آن قسمت واجب باشد مانند حمد و سوره چه مستحب باشد مانند قنوت.
س 66_ حكم نماز كسي كه تمام نماز را براي خدا انجام مي دهد اما براي نشان دادن به مردم در جاي مخصوصي مثل مسجد يا در وقت مخصوص مانند اول وقت يا به كيفيت مخصوصي مثلاًًًًً با جماعت نماز بخواند، چيست؟
ج_ نمازش باطل است.
2_ تكبيره الاحرام
س 67_ حكم گفتن الله اكبر، اول هر نماز چيست؟
ج_ گفتن الله اكبر در اول هر نماز واجب و ركن است.
س 68_ حروف الله و حروف اكبر و دو كلمه الله و اكبر را چگونه بايد گفت؟
ج_ بايد حروف الله و حروف اكبر و دو كلمه الله و اكبر را پشت سر هم بگويد و بايد اين دوكلمه، به عربي صحيح گفته شود و اگر به عربي غلط يا مثلاًًًًً ترجمه آن را به فارسي بگويد، صحيح نيست.
س 69_ آيا لازم است تكبيره الاحرام نماز به چيزي كه پيش از آن مي خواند، بچسباند؟
ج_ بنا بر احتياط مستحب تكبيره الاحرام نماز را به چيزي كه پيش از آن مثلاًًًًً به اقامه يا به دعايي كه قبل از تكبير مي خواند، نچسباند.
س 70_ اگر انسان بخواهد الله اكبر را به چيزي كه بعد از آن مي خواند بچسباند، چگونه بايد اين كار را انجام دهد؟
ج_ اگر انسان بخواهد الله اكبر را به چيزي كه بعد از آن مي خواند مثلاًًًًً به بسم الله الرحمن الرحيم بچسباند بنا بر احتياط بايد (( ر )) الله اكبر را پيش دهد يعني بگويد: اللهُ اَكبْرُ.
س 71_ هنگام گفتن تكبيره الاحرام، بدن در چه حالتي بايد باشد؟
ج_ بايد بدن آرام باشد.
س 72_ اگر كسي عمداًًًً در حالي كه بدنش حركت دارد، تكبيره الاحرام بگويد، حكم آن چه مي شود؟
ج_ باطل است.
س 73_ تكبير، حمد، سوره، ذكر و دعا را چگونه بايد خوانده شود؟
ج_ بايد طوري بخواند كه خودش بشنود.
س 74_ اگر بر اثر سنگيني يا كري گوش، يا سر و صداي زياد نمي شود، چه تكليفي دارد؟
ج_ بايد طوري باشد كه اگر مانعي نبود، مي شنيد.
س 75_ كسي كه لال است يا زبان او مرضي دارد كه نمي تواند الله اكبر را درست بگويد، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد هر طور مي تواند بگويد.
س 76_ اگر اصلاً نمي تواند بگويد، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد در قلب خود بگذراند و براي تكبير اشاره كند و زبانش را نيز اگر مي تواند حركت دهد.
س 77_ قبل از تكبير گفتن چه چيزي استحباب دارد؟
ج_ مستحب است بگويد: يا محسن قد اتاك المسيء و قد امرت المحسن ان يتجاوز عن المسيء و انت المحسن و انا المسيء بحق محمد و آل محمد صل علي محمد و آل محمد و تجاوز عن قبيح ما تعلم مني.
س 78_ هنگام گفتن تكبيره الاحرام و تكبيرهاي بين نماز انجام چه عملي استحباب دارد؟
ج_ دست ها را تا مقابل گوش ها بالا ببرد.
س 79_ اگر شك كند تكبيره الاحرام را گفته يا نه، چه تكليفي دارد؟
ج_ چنانچه مشغول خواندن چيزي شده، به شك خود اعتنا نكند.
س 80_ اگر بعد از گفتن تكبيره الاحرام شك كند آن را صحيح گفته يا نه، چه تكليفي دارد؟
ج_ چه مشغول خواندن چيزي شده باشد يا نشده به شك خود اعتنا نكند.
س 81_ اگر در حال قرائت است ولو شروع بسم الله يا بلكه حتي قبل از شروع در قرائت ركن خود را در حال نماز مي بيند، ايضاً به شك خود اعتنا نكند گرچه بنا بر احتياط مستحب در صورت دوم نماز را تمام و اعاده كند.
3_ قيام (ا يستادن)
س 82_ قيام نماز به چه معناست؟
ج_ قيام يعني ايستادن در هنگام گفتن تكبيره الاحرام.
س 83_ كلام قيام ركن نماز حساب مي شود؟
ج_ قيام پيش از ركوع كه آن را قيام متصل به ركوع مي گويند، ركن است.
س 84_ آيا قيام درموقع خواندن حمد و سوره و قيام بعد از ركوع، ركن است؟
ج_ ركن نيست.
س 85_ اگر كسي از روي فراموشي قيام در موقع خواند حمد و سوره و قيام را ترك كند، نمازش باطل است؟
ج_ اگر كسي از روي فراموشي آن را ترك كند، نمازش صحيح است.
س 86_ قبل و بعد از گفتن تكبيره الاحرام انجام چه عملي مستحب است؟
ج_ بنا بر احتياط مقداري پيش از گفتن تكبير و بعد از آن بايستد تا يقين كند در حال ايستادن تكبير گفته است.
س 87_ اگر ركوع را فراموش كند، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ اگر ركوع را فراموش كند و بعد از حمد و سوره بنشيند و يادش بيايد ركوع نكرده، بايد بايستد و به ركوع رود.
س 88_ اگر بدون اينكه بايستد، به حال خميدگي به ركوع برگردد، حكم نمازش چه مي شود؟
ج_ چون قيام متصل به ركوع را بجا نياورده، نماز او باطل است.
س 89_ در موقع ايستادن به نماز چه وظيفه اي دارد؟
ج_ موقعي كه ايستاده است بايد بدن را حركت ندهد و به طرفي خم نشود و به جايي تكيه نكند.
س 90_ اگر از روي ناچاري يا در حال خم شدن براي ركوع پاها را حركت دهد، حكم نمازش چه مي شود؟
ج_ اگر از روي ناچاري يا در حال خم شدن براي ركوع پاها را حركت دهد، اشكال ندارد.
س 91_ اگر از روي فراموشي بدن را حركت دهد يا به طرفي خم شود و يا به جايي تكيه كند، حكم نمازش چه مي باشد؟
ج_ اگر موقعي كه ايستاده، از روي فراموشي بدن را حركت دهد يا به طرفي خم شود و يا به جايي تكيه كند، اشكال ندارد.
س 92_ اگر موقع گفتن تكبيره الاحرام و قيام متصل به ركوع از روي فراموشي حركت كند، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ گر چه بنا بر احتياط مستحب نماز را تمام كند و دوباره بخواند.
س 93_ در موقع ايستادن، پاها چگونه بايد باشد؟
ج_ بنا بر احتياط واجب در موقع ايستادن هر دو پا روي زمين باشد.
س 94_ آيا لازم است سنگيني بدن روي هر دو پا باشد؟
ج_ لازم نيست سنگيني بدن روي هر دو پا باشد و اگر روي يك پا باشد، اشكال ندارد.
س 95_ در موقع ايستادن در چه صورتي نماز باطل مي شود؟
ج_ كسي كه مي تواند درست بايستد اگر پاها را خيلي گشاد بگذارد كه ايستادن صدق ننمايد نمازش باطل است.
س 96_ هنگامي كه انسان در نماز مشغول خواندن چيزي است، بدنش در چه حالتي بايد باشد؟
ج_هنگامي كه انسان در نماز مشغول خواندن چيزي است مگر در ذكرهاي مستحب نماز بايد بدنش آرام باشد.
س 97_ اگر مي خواهد چيزي بگويد، چگونه بايد عمل كند؟
ج_ اگر مي خواهد كمي جلو يا عقب رود يا كمي بدن را به طرف راست و چپ حركت دهد بايد چيزي نگويد.
س 98_ (( بحول الله و قوته اقوم و اقعد )) را در چه حالتي بايد گفت؟
ج_ در حال برخاستن بگويد.
س 99_ آيا ذكر گفتن در حال برخاستن، به نماز ضرر مي زند؟
ج_ اگر در حال حركت بدن ذكر بگويد، مثلاًًًًً موقع رفتن به ركوع يا رفتن به سجده تكبير بگويد، چنانچه آن را به قصد ذكري كه در نماز دستور داده اند بگويد، احتياط مستحب اعاده نماز است.
س 100_ در چه صورتي نماز با توجه به ذكر گفتن، اشكال پيدا نمي كند؟
ج_ اگر به ذكري كه در نماز دستور داده اند نگويد، بلكه بخواهد ذكري گفته باشد نمازش صحيح است.
س 101_ آيا حركت دادن دست و انگشتان در موقع خواندن حمد اشكال دارد؟
ج_ اشكال ندارد. اگر چه مستحب است آن را نيز حركت ندهد.
س 102_ اگر موقع خواندن حمد و سوره يا خواندن تسبيحات به اختيار حركت كه از حال آرام بودن خارج شود، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بنا بر احتياط واجب بعد از آرام گرفتن بدن، آنچه در حال حركت خوانده، دوباره بخواند.
س 103_ اگر در بين نماز از ايستادن عاجز شود، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد بنشيند.
س 104_ اگر از نشستن نيز عاجز شود، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد بخوابد ولي تا بدنش آرام نگرفته، نبايد چيزي بخواند.
س 105_ آيا مي توان نماز نشسته بخواند؟
ج_ تا انسان مي تواند ايستاده نماز بخواند، نبايد بنشيند مثلاًًًًً كسي كه در موقع ايستادن بدنش حركت مي كند يا مجبور است به چيزي تكيه دهد يا بدنش را كج كند يا خم شود و يا پاها را بيشتر از معمول گشاد بگذارد، بايد هر طور كه مي تواند ايستاده نماز بخواند ولي اگر به هيچ وجه، حتي مانند حال ركوع نيز نتواند بايستد، بايد نشسته نماز بخواند.
س 106_ در چه صورت مي توان نماز را خوابيده بخواند؟
ج_ تا انسان مي تواند بنشيند، نبايد خوابيده نماز بخواند و اگر نتواند راست بنشيند بايد هر طور مي تواند بنشيند.
س 107_ اگر به هيچ وجه نمي تواند بنشيند، چگونه بايد نماز بخواند؟
ج_ بايد طوري كه در احكام قبله گفته شد، بر پهلوي راست بخوابد و اگر نمي تواند بر پهلوي چپ و اگر آن نيز ممكن نباشد بر پشت بخواند، طوري كه كف پاهاي او يا سر او رو به قبله باشد.
س 108_ كسي كه نشسته نماز مي خواند، اگر بعد از خواندن حمد وسوره بتواند بايستد و ركوع را ايستاده بجا آورد چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد بايستد و در حال ايستاده به ركوع رود و اگر نتواند، بايد ركوع را نيز نشسته بجا آورد.
س 109_ كسي كه خوابيده نماز مي خواند، اگر در بين نماز بتواند بنشيند، چگونه بايد عمل كند؟
ج_ بايد مقداري كه مي تواند نشسته بخواند ولي تا بدنش آرام نگرفته نبايد چيزي بخواند.
س 110_ كسي كه نشسته نماز مي خواند، اگر در بين نماز بتواند بايستد، چه تكليفي بر عهده اوست؟
ج_ بايد مقداري كه مي تواند، ايستاده بخواند ولي تا بدنش آرام نگرفته نبايد چيزي بخواند.
س 111_ كسي كه مي تواند بايستد، اگر بترسد كه بر اثر ايستادن بيمار شود يا ضرري به او برسد، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ مي تواند نشسته نماز بخواند.
س 112_ اگر از نشستن نيز بترسد، چه تكليفي دارد؟
ج_ مي تواند خوابيده نماز بخواند.
س 113_ اگر انسان احتمال بدهد تا آخر وقت بتواند ايستاده نماز بخواند، چگونه بايد عمل كند؟
ج_ احتياطاً نماز را تأخير بيندازد.
س 114_ اگر تا آخر وقت نيز نتوانست ايستاده نماز بخواند، چه وظيفه اي بر عهده اوست؟
ج_ اگر نتوانست بايستد، در آخر وقت طبق وظيفه نماز را بجا آورد.
س 115_ در حال ايستادن انجام چه كارهايي بر انسان مستحب است؟
ج_ مستحب است انسان در حال ايستادن، بدن را راست نگه دارد، سر را صاف بگيرد، نه به زير و نه به بالا بگيرد شانه ها را پائين بيندازد. دست ها را روي ران ها بگذارد. انگشت ها را به هم بچسباند. جاي سجده را نگاه كند. سنگيني بدن را به طور مساوي روي دو پا بيندازد. با خضوع و خشوع باشد. پاها را پيش و پس نگذارد.
س 116_ قدم هاي مرد در حال نماز در چه حالتي باشد؟
ج_ مستحب است قدم ها را از سر انگشت باز تا يك وجب فاصله دهد.
س 117_ قدم هاي زن، در هنگام نماز در چه وضعيتي باشد؟
ج_ مستحب است قدم ها را به هم بچسباند.
4_ قرا ئت
س 118_ در ركعت اول و دوم نمازهاي يوميه چه بخوانيم؟
ج_ در ركعت اول و دوم نمازهاي واجب يوميه، انسان بايد اول حمد و بعد از آن يك سوره كامل بخواند.
س 119_ در چه صورتي مي توان سوره را نخواند؟
ج_ اگر وقت نماز تنگ باشد، يا انسان ناچار شود سوره نخواند، مثلاًًًًً بترسد اگر سوره بخواند دزد يا درنده و يا چيز ديگري به او صدمه بزند، نبايد سوره بخواند.
س 120_ حكم نماز كسي كه عمداًًًً سوره را قبل از حمد مي خواند، چيست؟
ج_ اگر عمداًًًً سوره را پيش از حمد بخواند، نمازش باطل است.
س 121_ وظيفه كسي كه اشتباهاً سوره را قبل از حمد خوانده چيست؟
ج_ اگر اشتباهاً سوره را پيش از حمد بخواند و در بين آن يادش بيايد، بايد سوره را رها كند و بعد از خواندن حمد، سوره را از اول بخواند.
س 122_ حكم نماز كسي كه حمد و سوره يا يكي از آنها را فراموش كرده چيست؟
ج_ اگر حمد و سوره يا يكي از آنها را فراموش كند و بعد از رفتن به ركوع بفهمد، نمازش صحيح است.
س 123_ اگر پيش از خم شدن براي ركوع، بفهمد حمد و سوره نخواند، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد بخواند.
س 124_ اگر قبل از خم شدن براي ركوع بفهمد سوره را نخوانده، چه حكمي دارد؟
ج_ بايد فقط سوره را بخواند.
س 125_ اگر قبل از خم شدن براي ركوع بفهمد حمد تنها را نخوانده است، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد اول حمد و بعد از آن دوباره سوره بخواند.
س 126_ اگر خم شود و پيش از آن كه به حد ركوع برسد، بفهمد حمد و سوره يا سوره تنها و يا حمد تنها را نخوانده چگونه بايد عمل كند؟
ج_ بايد بايستد و به همين دستور عمل نمايد.
س 127_ كسي كه عمداًًًً در نماز يكي از چهار سوره اي كه آيه سجده دارد، را بخواند نماز او چه حكمي پيدا مي كند؟
ج_ نمازش باطل است.
س 128_ اگر اشتباهاً مشغول خواندن سوره اي شود كه سجده واجب دارد، چه تكليفي بر عهده اوست؟
ج_ چنانچه پيش از رسيدن به آيه سجده بفهمد، بايد آن سوره را تمام كند و بعد از نماز سجده آن را بجا آورد و بنا بر احتياط در حال نماز به جاي سجده تلاوت اشاره كند.
س 129_ حكم نماز كسي كه در بين نماز آيه سجده مي شنود چيست؟
ج_ نمازش صحيح است.
س 130_ كسي كه در بين نماز آيه سجده مي شنود چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد بعد از نماز، سجده آن را بجا آورد و در حال نماز اشاره كند.
س 131_ آيا مي توان در نماز مستحبي سوره را نخواند؟
ج_ در نماز مستحب خواندن سوره لازم نيست، اگر چه آن نماز با نذر واجب شده باشد.
س 132_ در كدام نماز مستحبي بايد سوره را خواند؟
ج_ در بعضي از نمازهاي مستحب، مانند نماز وحشت كه سوره مخصوصي دارد، اگر بخواهد به دستور آن نماز رفتار كرده باشد، بايد همان سوره را بخواند.
س 133_ در نماز جمعه بعد از حمد چه سوره هايي خوانده مي شود؟
ج_ در نماز جمعه مستحب است در ركعت اول بعد از حمد، سوره جمعه و در ركعت دوم بعد از حمد، سوره المنافقين خوانده شود.
س 134_ در نماز ظهر روز جمعه بعد از سوره حمد چه سوره هايي خوانده مي شود؟
ج_ مستحب است در ركعت اول بعد از حمد سوره جمعه و در ركعت دوم بعد از حمد، سوره منافقين خوانده شود.
س 135_ اگر در نماز جمعه يا ظهر جمعه، بعد از حمد شروع به خواندن يكي از سوره هاي كه ذكر شد نمود، آيا مي تواند آن ها را نيمه تمام رها نمايد؟
ج_ اگر مشغول آن شود، بنا بر احتياط واجب نمي تواند آن را ها كند و سوره ديگري بخواند.
س 136_ اگر بعد از حمد، مشغول خواندن سوره توحيد يا سوره كافرون شود، آيا مي تواند آن ها را رها نمايد و سوره ديگري بخواند؟
ج_ نمي تواند آن را رها كند و سوره ديگر بخواند.
س 137_ آيا در نماز ظهر جمعه يا نماز جمعه، مي توان اين دو سوره توحيد و كافرون را رها نمود و سوره هاي جمعه يا منافقون را خواند؟
ج_ اگر از روي فراموشي به جاي سوره جمعه و منافقون يكي از اين دو سوره را بخواند، تا به نصف نرسيده، مي تواند آن را رها كند و سوره جمعه و منافقين را بخواند.
س 138_ آيا هرگز نمي توان بعد از حمد، سوره اي را تا نصف خواند و رها نمود و سوره اي ديگر را خواند؟
ج_ اگر در نماز، غير از سوره توحيد و كافرون سوره ديگري بخواند، تا به نصف نرسيده مي تواند رها كند و سوره ديگري بخواند.
س 139_ اگر در نماز جمعه يا نماز ظهر روز جمعه عمداًًًً سوره توحيد يا كافرون بخواند، آيا مي تواند آن را نيمه تمام رها كند؟
ج_ بنا بر احتياط نمي تواند رها كند و منافقين و جمعه را بخواند.
س 140_ اگر مقداري از سوره را فراموش كند يا از روي ناچاري مثلاًًًًً بر اثر تنگي وقت و يا به جهت ديگري نتواند آن را تمام نمايد، آيا مي تواند سوره اي ديگر بخواند؟
ج_ مي تواند آن سوره را رها كند و سوره ديگري بخواند، اگر چه از نصف گذشته باشد يا سوره اي را كه مي خواند سوره توحيد يا كافرون باشد.
س 141_ مردان چگونه بايد نماز صبح، مغرب و عشا را بخوانند؟
ج_ بر مرد واجب است، حمد و سوره نماز صبح، مغرب و عشا را بلند بخواند.
س 142_ مردان، چگونه بايد نماز ظهر و عصر را بخوانند؟
ج_ حمد و سوره نماز ظهر و عصر آهسته بخوانند.
س 143_ آيا مردان بايد تمام كلمات حمد و سوره را بلند بخوانند؟
ج_ مرد بايد در نماز صبح، مغرب وعشا تمام كلمات حمد و سوره حتي حرف آخر آنها را بلند بخواند.
س 144_ زنان چگونه بايد نمازهاي صبح و مغرب و عشا را بخوانند؟
ج_ زن مي تواند حمد و سوره نماز صبح، مغرب و عشاء را بلند بخواند.
س 145_ اگر نامحرم صداي زن را بشنود چه تكليفي دارد؟
ج_ اگر نامحرم صدايش را بشنود، بنا بر احتياط بايد آهسته بخواند.
س 146_ اگر كسي نمازش را در جايي كه بايد بلند بخواند، آهسته بخواند، نمازش چه حكمي پيدا مي كند؟
ج_ اگر عمداًًًً آهسته بخواند، نمازش باطل است.
س 147_ نماز كسي كه بايد آهسته خوانده شود او بلند مي خواند، چه حكمي پيدا مي كند؟
ج_ نمازش باطل است ( اگر عمداًًً بلند بخواند).
س 148_ اگر كسي از روي فراموشي يا ندانستن مسأله، حمد و سوره را بر طبق غير دستور بخواند، نمازش چه حكمي پيدا مي كند؟
ج_ اگر از روي فراموشي يا ندانستن مسأله باشد، در صورتي كه توجه به سئوال و ياد گرفتن آن نداشته باشد، صحيح است.
س 149_ اگر در بين نماز خواندن حمد و سوره بفهمد اشتباه كرده، آيا لازم است مقداري را كه خوانده دوباره بخواند؟
ج_ لازم نيست مقداري كه خوانده دوباره بخواند.
س 150_ اگر كسي در خواندن حمد و سوره بيشتر از معمول صدايش را بلند كند، حكم نمازش چه مي شود؟
ج_ اگر كسي در خواندن حمد و سوره بيشتر از معمول صدايش را بلند كند، مثلاًًًًً آن را با فرياد بخواند، نمازش باطل است.
س 151_ تكليف انسان نسبت به يادگيري نماز چيست؟
ج_ بايد نماز را ياد بگيرد كه غلط نخواند.
س 152_ كسي كه به هيچ وجه نمي تواند نماز را ياد بگيرد چه تكليفي دارد؟
ج_ كسي كه به هيچ وجه نمي تواند نماز را ياد بگيرد، هر طور كه مي تواند بخواند و بنا بر احتياط مستحب نماز را با جماعت بجا آورد.
س 153_ كسي كه حمد، سوره و چيزهاي ديگر نماز را به خوبي نمي داند و مي تواند ياد بگيرد، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ چنانچه وقت نماز وسعت دارد، بايد ياد بگيرد.
س 154_ اگر وقت تنگ باشد، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بنا بر احتياط مستحب و در صورت امكان بايد نمازش را با جماعت بخواند.
س 155_ آيا مزد گرفتن براي ياد دادن واجبات اشكال دارد؟
ج_ مزد گرفتن براي ياد دادن واجبات نماز خلاف احتياط واجب است.
س 156_ حكم گرفتن مزد براي ياد دادن مستحبات نماز چيست؟
ج_ براي مستحبات آن اشكال ندارد.
س 157_ كسي كه يكي از كلمات حمد يا سوره را نداند يا عمداًًًً، را نگويد يا به جاي حرفي، حرف ديگري بگويد و يا جايي كه بايد بدون زير و زبر خوانده شود زير و زبر دهد يا تشديد را نگويد، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ آن حكم باطل است و بايد دوباره آن را به طور صحيح بخواند.
س 158_ اگر انسان كلمه اي را صحيح پندارد و در نماز همان گونه بخواند و سپس بفهمد غلط خوانده، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بنا بر احتياط مستحب دوباره نماز بخواند.
س 159_ اگر وقت براي اعاده نداشت، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ اگر وقت گذشته، قضا نمايد.
س 160_ اگر زير و زبر كلمه اي را نداند يا نداند مثلاًًًًً كلمه اي به (س) است يا به (ص) چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد ياد بگيرد و چنانچه به دو صورت يا بيشتر بخواند، مثلاًًًًً در اهدنا الصراط المستقيم رو يك مرتبه با (سين) و يك مرتبه با (صاد) بخواند، بنا بر احتياط نمازش را اعاده كند.
س 161_ اگر در كلمه اي واو باشد و حرف قبل از واو پيش ضمه داشته باشد و حرف بعد از واو، همزه باشد مانند كلمه سوء چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بنا بر احتياط مستحب آن واو را مد بدهد يعني آن را بكشد.
س 162_ اگر دو كلمه اي الف باشد و حرف قبل از الف زبر فتحه داشته باشد و حرف بعد از الف همزه باشد، مانند جاء چگونه بايد خوانده شود؟
ج_ بنا بر احتياط مستحب بايد الف را بكشد.
س 163_ اگر در كلمه اي ياء باشد و حرف پيش از ياء زير كسره داشته باشد و حرف بعد از آن همزه باشد، مانند جئ چگونه بايد خوانده شود؟
ج_ بنا بر احتياط مستتحب بايد ي را با مد بخوانند.
س 164_ اگر بعد از واو الف و ياء به جاي همزه حرف ساكني باشد، يعني زير و زبر و پيش نداشته باشد، چگونه بايد خوانده شود؟
ج_ اين سه حرف را با مد بخواند مثلاًًًًً و لا الضالين كه بعد از الف حرف لام ساكن است، بنا بر احتياط مستحب بايد الف آن را با مد بخواند.
س 165_ اگر كسي به دستور فوق، با علم و عمد، عمل نكند، چه تكليفي دارد؟
ج_ بنا بر احتياط بعد از اتمام نماز دوباره آن را بخواند.
س 166_ وقف به حركت چيست؟
ج_ يعني زير يا زبر و يا پيش آخر كلمه اي را بگويد و بين آن كلمه و كلمه بعدش فاصله دهد، مثلاًًًًً بگويد الرحمن الرحيم و ميم الرحيم را زير بدهد و بعد با مقداري فاصله بگويد مالك يوم الدين.
س 167_ وصل به سكون چيست؟
ج_ يعني زير يا زبر و يا پيش كلمه اي را نگويد و آن كلمه را به كلمه بعد بچسباند. مثلاًًًًً بگويد: الرحمن الرحيم و ميم الرحمن را زير ندهد يعني بدون حركت بخواند و فوراً مالك يوم الدين را بگويد.
س 168_ حكم وقف به حركت و وصل به سكون چيست؟
ج _ بنا بر احتياط مستحب در نماز، وقف به حركت و وصل به سكون ننمايد.
س 169_ آيا مي تواند در ركعت سوم و چهارم نماز سوره و حمد را خواند؟
ج_ مي تواند فقط يك حمد آهسته بخواند.
س 170_ آيا مي توان فقط يك مرتبه تسبيحات اربعه را در ركعت سوم و چهارم خواند؟
ج_ مي تواند يك مرتبه تسبيحات اربعه را بگويد.
س 171_ تسبيحات اربعه چيست؟
ج_ يعني: سبحان الله و الحمد الله و لا اله الا الله و الله اكبر.
س 172_ مستحب است چند مرتبه تسبيحات اربعه را بگويد؟
ج_ گفتن سه مرتبه مستحب است. پس در وسعت وقت خود را از ثواب آن محروم ننمايد.
س 173_ آيا مي توان در يك ركعت حمد و در ركعت بعدي تسبيحات را خواند؟
ج_ مي تواند در يك ركعت حمد و در ركعت ديگر تسبيحات بگويد اما بهتر است در هر دو ركعت تسبيحات بخواند.
س 174_ در تنگي وقت، تسبيحات اربعه را به چه نحوي بايد خواند؟
ج_ يك مرتبه بگويد.
س 175_ حمد يا تسبيحات در ركعت سوم و چهارم به چه صورتي بايد خوانده شود؟
ج_ بر مرد و زن واجب است كه در ركعت سوم و چهارم نماز، حمد يا تسبيحات را آهسته بخوانند.
س 176_ اگر كسي در ركعت سوم و چهارم نماز حمد را بخواند، آيا بايد بسم الله... آن را نيز بگويد؟
ج_ بنا بر احتياط مستحب بسم الله... را نيز آهسته بگويد.
س 177_ كسي كه نمي تواند تسبيحات را ياد بگيرد يا درست بخواند، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد در ركعت سوم و چهارم، حمد بخواند.
س 178_ اگر كسي در دو ركعت اول نماز، به خيال اين كه دو ركعت آخر است، تسبيحات بگويد، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ چنانچه پيش از ركوع بفهمد، بايد حمد و سوره را بخواند.
س 179_ اگردر ركوع يا بعد از ركوع بفهمد، نمازش چه حكمي پيدا مي كند؟
ج_ نمازش صحيح است.
س 180_ اگر كسي در ركعت سوم يا چهارم، تسبيحات بخواند اما حمد به زبانش آمده يا مي خواست حمد بخواند اما تسبيحات بر زبانش آمد، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ مي تواند آن را تمام كند و نمازش صحيح است.
س 181_ كسي كه عادت دارد در ركعت سوم و چهارم، تسبيحات بخواند، اگر بدون قصد، مشغول خواندن حمد شود، چه تكليفي دارد؟
ج_ لازم نيست آن را رها كند و دوباره حمد يا تسبيحات بخواند، گر چه بهتر است.
س 182_ بعد از تسبيحات چه بايد گفته شود؟
ج_ در ركعت سوم و چهارم مستحب است، بعد از تسبيحات استغفار كند. مثلاًًًًً استغفرالله ربي واتوب اليه يا بگويد: اللهم اغفرلي.
س 183_ كسي كه مشغول گفتن استغفار است. اگر شك كند، حمد يا تسبيحات را بخواند يا نه چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بنا بر احتياط مستحب برگردد و حمد يا تسبيحات را بخواند.
س 184_ چنانچه عادت داشته باشد در نماز فقط بعد از تسبيحات استغفار كند، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ به شك خود اعتنا ننمايد.
س 185_ اگر در جاهاي ديگر نيز استغفار مي كرده، چه تكليفي دارد؟
ج_ لازم نيست حمد يا تسبيحات را بخواند.
س 186_ اگر نماز گزار پيش از خم شدن براي ركوع، د رحالي كه مشغول گفتن استغفار نيست. شك كند، حمد يا تسبيحات را خوانده يا نه، چه تكليفي دارد؟
ج_ بايد حمد يا تسبيحات را بخواند.
س 187_ اگر در ركوع ركعت سوم يا چهارم، شك كند حمد يا تسبيحات را خوانده يا نه، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ نبايد به شك خود اعتنا كند.
س 188_ اگر در حال رفتن به ركوع شك كند، چه تكليفي بر عهده اوست؟
ج_ اگر در اولين لحظه متوجه شود، بايد برگردد حمد يا تسبيحات را به قصد قربت مطلقه بخواند.
س 189_ اگر خيلي نزديك رسيدن به حد ركوع ملتفت شود، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بنا بر احتياط مستحب به حال قيام برگردد و حمد و تسبيحات اربعه را به نيت قربت مطلقه بخواند.
س 190_ هر گاه شك كند آيه يا كلمه اي را درست گفته يا نه، چه تكليفي دارد؟
ج_ اگر به چيز بعدي مشغول نشده، بايدآن آيه يا كلمه را به طور صحيح بگويد.
س 191_ اگر به چيزي كه بعد از آن است مشغول شده، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ چنانچه آن چيز ركن باشد، مثلاًًًً در ركوع شك كند فلان كلمه از سوره را درست گفته يا نه، نبايد به شك خود اعتنا كند.
س 192_ اگر ركن نباشد، چه تكليفي دارد؟
ج_ اگر ركن نباشد، مثلاًًًً موقع گفتن الله الصمد شك كند قل هو الله احد را درست گفته يا نه، مي تواند به شك خود اعتنا نكند ولي ديگر احتياطاً آن آيه با كلمه را به طور صحيح بگويد، اشكال ندارد.
س 193_ اگر چند مرتبه شك كرد، آيا مي تواند چند بار بگويد؟
ج_ اگر چند مرتبه نيز شك كند مي تواند چند بار بگويد.
س 194_ اگر به حد وسواس برسد و باز بگويد، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بنا بر احتياط نمازش را دوباره بخواند.
س 195_ در ركعت اول قبل از خواندن حمد، چه چيزي بهتر است گفته شود؟
ج_ مستحب است در ركعت اول، پيش از خواندن حمد بگويد: «اعوذ بالله من الشيطان الرجيم».
س 196_ در ركعت اول و دوم نماز ظهر و عصر، «بسم الله» چگونه خوانده مي شود؟
ج_ مستحب است در ركعت اول و دوم نماز ظهر و عصر «بسم الله» را بلند بگويد.
س 197_ حمد و سوره را چگونه بايد خواند؟
ج_ مستحب است حمد و سوره را شمرده بخواند و در آخر هر آيه وقف كند. يعني آن را به آيه بعد نچسباند.
س 198_ در حال خواذند حمد و سوره توجه به چه چيزي لازم است؟
ج_ به معناي آيه توجه داشته باشد.
س 199_ بعد از خواندن حمد، گفتن چه چيزي استحباب دارد؟
ج_ اگر نماز را به جماعت مي خواند بعد از تمام شدن حمد امام و اگر فرادا مي خواند بعد از آن كه حمد خودش تمام شد، بگويد: «الحمد الله رب العالمين» كه پس از خواندن سوره توحيد «كذالك الله ربي» بگويد و بعد از خواندن سوره، كمي صبر كند. سپس تكبير پيش از ركوع را بگويد يا قنوت بخواند.
س 200_ چه سوره هايي مستحب است بعد از حمد در نمازها خوانده شود؟
ج_ مستحب است در تمام نمازها در ركعت اول بعد از حمد، سوره «قدر» و در ركعت دوم، سوره «توحيد» بخواند.
س 201_ حكم نخواندن سوره توحيد، در يك شبانه روز چيست؟
ج_ مكروه است انسان در تمام نمازهاي يك شبانه روز سوره توحيد نخواند.
س 202_ آيا مي توان سوره توحيد را به يك نفس خواند؟
ج_ خواندن سوره توحيد به يك نفس، مكروه است.
س 203_ آيا مي توان سوره اي را كه در يك ركعت خوانده شده در ركعت دوم نيز خواند؟
ج_ سوره اي در ركعت اول خوانده، مكروه است در دركعت دوم بخواند.
س 204_ آيا سوره توحيد را نيز نمي توان در هر دو ركعت خواند؟
ج_ اگر سوره، توحيد را در هر ركعت بخواند، مكروه نيست.
5_ ركوع
س 205_ به كدام عمل، در نماز ركوع گفته مي شود؟
ج_ درهر ركعت بعد از قرائت، بايد به اندازه اي خم شود كه بتواند دست را بر زانو بگذارد. اين عمل را «ركوع» مي گويند.
س 206_ حكم نماز كسي كه به اندازه ركوع خم شده اما دست ها را به زانو نگذاشته چيست؟
ج_ اگر به اندازه ركوع خم شود ولي دست ها را بر زانو نگذارد، اشكال ندارد.
س 207_ اگر كسي ركوع را به صورت غير معمول بجا آورد، مثلاًًًً به چپ يا راست خم شود، حكم ركوع او چه مي شود؟
ج_ اگر چه دستهاي او به زانو برسد صحيح نيست.
س 208_ خم شدن براي ركوع براي چه قصدي بايد باشد؟
ج_ بايد به قصد ركوع باشد.پس اگر به قصد كار ديگري مثلاًًًً براي گذراندن چيزي يا برداشتن چيزي خم شود، نمي تواند آن را ركوع حساب كند، بلكه بايد بايستد و دوباره براي ركوع خم شود.
س 209_ در صورت فوق آيا نماز او باطل نمي شود؟
ج_ با اين عمل، ركن زياد نشده و نماز باطل نمي شود.
س 210_ كسي كه دست يا زانوي او با دست و زانوي ديگران فرقي دارد مثلاًًًً دستش خيلي بلند است كه اگر كمي خم شود به زانو مي رسد و يا زانوي او پايين تر از مردم ديگر است، براي انجام ركوع چگونه بايد عمل كند؟
ج_ بايد به اندازه معمول خم شود.
س 211_ كسي نشسته نماز مي خواند، چگونه بايد ركوع را بجا آورد؟
ج_ كسي كه نشسته ركوع مي كند، بايد به اندازه اي خم شود كه عرفا ركوع ناميده مي شود.
س 212_ در ركوع چه ذكري خوانده مي شود؟
ج_ بنا بر احتياط در ركوع سه مرتبه «سبحان الله» يا يك مرتبه «سبحان ربي العظيم و بحمده» بگويد.
س 213_ درتنگي وقت چگونه بايد عمل كند؟
ج_ در تنگي وقت و در حال ناچاري، گفتن يك «سبحان الله» كافي است.
س 214_ ذكر ركوع را چگونه بايد گفت؟
ج_ بايد پشت سر هم وبه عربي صحيح گفته شود و مستحب است آن را سه يا پنج و يا هفت مرتبه بلكه بيشتر بگويند.
س 215_ هنگامي كه در حال ركوع ذكر ركوع گفته مي شود بدن به چه حالتي بايد باشد؟
ج_ در ركوع بايد به مقدار ذكر واجب، بدن آرام باشد.
س 216_ آيا براي گفتن ذكر مستحب نيز لازم است بدن در حالت ركوع آرام باشد؟
ج_ در ذكر مستحب نيز اگر آن را به قصد ذكري كه براي ركوع دستور داده اند بگويند بنا بر احتياط مستحب بدن بايد آرام باشد.
س 217_ كسي كه ذكر واجب ركوع را مي گويد، اگر بي اختيار به قدري حركت كند كه از حال آرام بودن بدن خارج شود چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد بعد از آرام گرفتن بدن دوباره ذكر را بگويد.
س 218_ اگر كمي حركت كند كه از حال آرام بودن بدن خارج نشود ويا انگشتان را حركت دهد، آيا نمازش اشكال پيدا مي كند؟
ج_ اشكال ندارد.
س 219_ اگر پيش از آن كه به مقدار ركوع خم شود و بدن آرام گيرد در عمداًًً ذكر ركوع را بگويد، نمازش چه حكمي پيدا مي كند؟
ج_ نمازش باطل است.
س 220_ اگر كسي پيش از تمام شدن ذكر واجب عمداًًً از سر ركوع بردارد، نمازش چه حكمي پيدا مي كنند؟
ج_ نمازش باطل است.
س 221_ اگر سهواًً سر را بردارد، حكم نمازش چه مي شود؟
ج_ چنانچه پيش از خارج شدن از حال ركوع يادش بيايد كه ذكر ركوع را تمام نكرده، بايد در حال آرامي بدن، دوباره ذكر بگويد و اگر بعد از خارج شدن از حال ركوع يادش بيايد، نماز او صحيح است.
س 222_ كسي كه نمي تواند به مقدار ذكر، در ركوع بماند، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بنا بر احتياط واجب بقيه آن را در حال برخاستن بگويد.
س 223_ آيا نماز كسي كه بر اثر بيماري و مانند آن نمي تواند در ركوع آرام گيرد، باطل است؟
ج_ نمازش صحيح است.
س 224_ شخص مذكور چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد پيش از آن كه از حال ركوع خارج شود ذكر واجب، يعني: «سبحان ربي العظيم و بحمده» يا سه مرتبه «سبحان الله» را بگويد.
س 225_ كسي كه نمي تواند به اندازه ركوع خم شود، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد به چيزي تكيه دهد و ركوع كند.
س 226_ اگر در هنگام تكيه نيز نتواند به طور معمول ركوع كند چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد به هر اندازه كه مي تواند خم شود.
س 227_ اگر اصلا نتواند خم شود، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد موقع ركوع بنشيند و نشسته ركوع كند و يا براي ركوع با سه اشاره نمايد.
س 228_ كسي كه مي تواند ايستاده نماز بخواند اگر در حال ايستاده يا نشسته نتواند ركوع كند، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد ايستاده نماز بخواند و براي ركوع با سر اشاره نمايد.
س 229_ اگر نتواند به سر اشاره كند، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد به نيت ركوع چشم ها را بر هم بگذارد و ذكر آن را بگويد و به نيت برخاستن از ركوع، چشم ها را باز كند اگر از اين نيز عاجز است بايد در قلب، نيت ركوع كند و ذكر آن را بگويد.
س 230_ كسي كه نمي تواند ايستاد يا نشسته ركوع كند، اما مي تواند در حالي كه نشسته است كمي خم شود و در حالي كه ايستاده است با سر اشاره كند، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد ايستاده نماز بخواند و براي ركوع با سر اشاره نمايد.
س 231_ اگر كسي بعد از رسيدن به حد ركوع و آرام گرفتن بدن سر بردارد و دو مرتبه به اندازه ركوع خم شود، نمازش چه حكمي پيدا مي كند؟
ج_ چون ركوع زياد شده نمازش باطل است.
س 232_ اگر كسي بعد از آن كه به اندازه ركوع خم شد و بدن اش آرام گرفت به قدري خم شود كه از اندازه ركوع بگذارد و دوباره به ركوع برگردد، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ احوط اعاده نماز است.
س 233_ حكم اعاده نماز، در چه صورتي بايد عمل شود؟
ج_ اين حكم در صورتي است كه برگشت به حال ركوع، به قصد ركوع باشد.
س 234_ نماز گزار بعد از تمام شدن ذكر ركوع چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد راست بايستد و بعداز آن كه بدن آرام گرفت به سجده رود.
س 235_ اگر كسي عمداًًً پيش ازايستادن يا پيش از آرام گرفتن به سجده رود، حكم نمازش چه مي شود؟
ج_ نمازش باطل است.
س 236_ اگر كسي ركوع را فراموش كند و پيش از آنكه به سجده برسد يادش بيايد چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد بايستد و به ركوع رود.
س 237_ اگر به حال خميدگي به ركوع رود، نمازش چه حكمي پيدا مي كند؟
ج_ نمازش باطل است.
س 238_ اگر بعد از آن كه پيشاني بر زمين برسد يا بعد از برداشتن سر از سجده اول يادش بيايد كه ركوع نكرده، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد بايستد. سپس ركوع را به جا آورد و دو سجده را بعد از ركوع انجام دهد و پس از تمام كردن نماز دو سجده سهو بجا آورد و بنا بر احتياط واجب، نماز را در صورت دوم دوباره بخواند.
س 239_ در ركوع چه اعمالي مستحب است؟
ج_ مستحب است پيش از رفتن به ركوع، در حالي كه راست ايستاده، تكبير بگويد و در ركوع زانو را به غضب دهد پشت را صاف نگه دارد. گردن را بكشد و مساوي پشت نگه دارد بين دو قدم را نگاه كند. پيش از ذكر يا بعد از آن صلوات بفرستد و بعد از برخواستن از ركوع راست بايستد و درحال آرامي بدن بگويد: «سمع الله لمن حمده».
س 240_ در حال ركوع چه اعمالي بر زن ها استحباب دارد؟
ج_ مستحب است زن ها در ركوع، دست را از زانو بالا بگذارند و زانو را به عقب ندهند.
6_ سجود
س 241_ معناي سجده چيست؟
ج _ سجده يعني: پيشاني، كف دو دست، سر دو زانو و سر دو انگشت بزرگ پاها را بر زمين بگذارد.
س 242_ سجده را در چه مرحله اي از نماز بايد انجام داد؟
ج_ نماز گزار بايد در هر ركعت از نمازهاي واجب و مستحب بعد از ركوع دو سجده كند.
س 243_ در چه صورتي، سجده ركن حساب مي شود؟
ج_ دو سجده روي هم، يك ركن است.
س 244_ اگر كسي در نماز واجب عمداًًً يا از روي فراموشي هر دو را ترك كند يا دو سجده ديگر به آنها اضافه كند، نمازش چه حكمي پيدا مي كند؟
ج_ نمازش باطل است.
س 245_ اگر عمداًًً يك سجده را كم يا زياد كند، حكم نماز او چه مي شود؟
ج_ نماز باطل مي شود.
س 246_ در چه صورتي سجده، سجده حساب نمي شود؟
ج_ اگر پيشاني را عمداًًًً يا سهواًًً بر زمين نگذارد، سجده نكرده است، اگر چه جاهاي ديگر به زمين برسد.
س 247_ اگر كسي پيشاني را بر زمين بگذارد و سهواًًً جاهاي ديگر را به زمين نرساند، يا سهواًً ذكر نگويد، آيا سجده اش صحيح است؟
ج_ سجده، صحيح است.
س 248_ در سجده چه ذكري گفته مي شود؟
ج_ بنا بر احتياط، بايد در سجده سه مرتبه «سبحان الله» يا يك مرتبه «سبحان ربي الاعلي و بحمده» بگويد.
س 249_ ذكر سجود را چگونه بايد خواند؟
ج_ اين كلمات بايد پشت سر هم و به عربي صحيح گفته شود.
س 250_ ذكر «سبحان ربي الاعلي و بحمده» چند بار خوانده مي شود؟
ج_ مستحب است «سبحان ربي الاعلي و بحمده» را سه يا پنج يا هفت مرتبه بگويد.
س 251_ در هنگام سجود، بدن نمازگزار در چه حالتي بايد باشد؟
ج_ در سجود بايد در حال ذكرواجب، بدن آرام باشد و موقع گفتن ذكر مستحب نيز اگر آن را به قصد ذكري كه براي سجده دستور داده اند بگويد، آرام بودن بدن احوط استحبابي است.
س 252_ اگر پيش از آن كه پيشاني، بر زمين برسد و بدن آرام بگيرد عمداًًً ذكرسجده را بگويد، يا پيش از تمام شدن ذكر، عمداًًً سر از سجده بردارد، حكم نمازش چه مي شود؟
ج_ نمازش باطل است.
س 253_ اگر كسي پيش از آن پيشاني، بر زمين برسد و بدن آرام گيرد سهواًًً ذكر سجده را بگويد و پيش از آن كه سر از سجده بردارد، بفهمد اشتباه كرده چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد دوباره در حال آرام بودن، ذكر بگويد.
س 254_ اگر كسي بعد از آن سر از سجده برداشت، بفهمد پيش از آرام شدن بدن، ذكر را گفته و يا پيش از آن كه ذكر تمام شود، سر برداشته نمازش چه حكمي پيدا مي كند؟
ج_ نماز او صحيح است.
س 255_ اگر كسي موقعي كه ذكر سجده را مي گويد، يكي از هفت عضو را عمداًًً از زمين بردارد، حكم نماز او چه مي باشد؟
ج_ نماز او باطل است.
س 256_ در چه صورتي نمازش اشكال ندارد؟
ج _ موقعي كه مشغول گفتن ذكر نيست اگر غير پيشاني، جاهاي ديگر را از زمين بردارد و دوباره بگذارد اشكال ندارد.
س 257_ در چه صورت نمي توان دوباره پيشاني را بر زمين گذارد؟
ج_ اگر پيش از تمام شدن ذكرسجده، سهواًً پيشاني را از زمين بردارد، نمي تواند دوباره بر زمين بگذارد و بايد آن را يك سجده حساب كند.
س 258_ در چه صورت مي توان پيشاني را دو مرتبه بر زمين گذارد؟
ج_ اگر جاهاي ديگر را سهواًً از زمين بردارد، بايد دو مرتبه بر زمين بگذارد و ذكر را بگويد.
س 259_ بعد از تمام شدن ذكر سجده اول، چه وظيفه اي متوجه نمازگزار است؟
ج _ بعد از تمام شدن ذكرسجده اول، بايد بنشيند تا بدن آرام گيرد و دوباره به سجده رود.
س 260_ جاي پيشاني نمازگزار در چه حالتي بايد باشد؟
ج_ بايد از جاي زانوهاي او بلندتر و يا پايين تر از چهار انگشت بسته نباشد.
س 261_ در زمين سراشيبي، تا چه مقداري، به سجده ضرر نمي رسد؟
ج_ در زمين سراشيب كه سراشيبي آن زياد معلوم نيست اگر جاي پيشاني نمازگزار از جاي انگشت هاي پا و سر زانوهاي او مختصري بيش از چهار انگشت بسته بلندتر يا پايين تر باشد، اشكال ندارد.
س 262_ اگر پيشاني را سهواًًً بر چيزي بگذارد كه از سر زانوهاي او از چهار انگشت بسته بلندتر است، چه وظيفه اي بر عهده اوست؟
ج_ چنانچه بلندي آن مقداري است كه نمي گويند در حال سجده است بايد سر بردارد و بر چيزي كه بلندي آن به اندازه چهار انگشت بسته يا كمتر است بگذارد.
س 263_ اگر بلندي آن محل مقداري است كه مي گويند درحال سجده است، چه وظيفه اي متوجه نمازگزار است؟
ج_ بايد پيشاني را از روي آن بر روي چيزي كه بلندي آن به اندازه چهار انگشت بسته يا كمتر است بكشد.
س 264_ اگر كشيدن پيشاني ممكن نبود، چه وظیفه اي بر عهده اوست؟
ج_ بايد سر را بردارد و بگذارد و نماز را تمام كند و بنا بر احتياط مستحب، نماز را دوباره بخواند اگر از روي عمد نبوده والا واجب است نماز را اعاده كند.
س 265_ حكم بودن چيزي بين پيشاني و آن چه بر آن سجده مي كند، چيست؟
ج_ بايد چيزي بين پيشاني و آنچه بر آن سجده كند، چيزي نباشد.
س 266_ درچه صورتي حتي با سجده بر مهر نيز سجده باطل است؟
ج_ اگر مهر به اندازه اي چرك باشد كه پيشاني به خود مهر نرسد، سجده باطل است. ولي اگر مثلاًًًًً رنگ مهر تغيير كرده باشد، اشكال ندارد.
س 267_ در سجده كدام قسمت از دست بايد بر زمين باشد؟
ج_ در سجده بايد كف دست را بر زمين بگذارد ولي درحال ناچاري، پشت دست نيز مانعي ندارد.
س 268_ اگر ممكن نباشد كه پشت دست را بر زمين بگذارند، چه وظيفه اي بر عهده نمازگزار است؟
ج_ بايد مچ دست را بگذارد و چنانچه آن نيز نشود بايد تا آرنج هر جا كه مي تواند بر زمين بگذارد و اگر آن نيز ممكن نيست، گذاشتن باز و كافي است.
س 269_ در هنگام سجده، پا را در چه حالتي بايد باشد؟
ج_ بنا بر احتياط مستحب سر دو انگشت بزرگ پاها را بر زمين بگذارد و اگر چه كفايت ظاهر يا باطن آن دو انگشت بزرگ نيز بعيد نيست.
س 270_ اگر مقداري از شست پاي كسي بريده شده باشد، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد بقيه آن را بر زمين بگذارد.
س 271_ اگر چيزي از آن نمانده يا اگر مانده خيلي كوتاه است، چه تكليفي دارد؟
ج_ بايد بقيه انگشتان را بگذارد.
س 272_ اگر كسي هيچ انگشت نداشت، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد هر مقداري كه از قدم باقي مانده بر زمين بگذارد.
س 273_ در چه صورتي حتي اگر هفت عضو سجده هم بر زمين برسد، سجده صحيح نيست؟
ج_ اگر به صورت غير معمول سجده كند، مثلاًًًً سينه و شكم را بر زمين بچسباند يا پاها را دراز كند به طوري كه سجده صدق نكند، اگر چه هفت عضوي كه گفته شد بر زمين برسد، نماز او صحيح نيست.
س 274_ اگر در پيشاني، دمل و مانند آن باشد، براي انجام سجده چه وظيفه اي دارد؟
ج_ در صورت امكان بايد با جاي سالم پيشاني سجده كند.
س 275_ اگر ممكن نيست كه با جاي سالم پيشاني سجده كند، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد زمين يا مهر را گود كند و دمل را در گودال و جاي سالم را به مقداري كه براي سجده كافي باشد، بر زمين يا مهر بگذارد.
س 276_ اگر دمل يا زخم، تمام پيشاني را گرفته باشد، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد به يكي از دو طرف پيشاني، سجده كند.
س 277_ اگر ممكن نيست كه به يكي از دو طرف پيشاني سجده كند، چه تكليفي دارد؟
ج_ بر چانه و اگر بر چانه نيز ممكن نباشد، بايد بر هر جايي از صورت كه ممكن است، سجده كند.
س 278_ اگر بر هيچ جاي صورت ممكن نيست سجده كند، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ احوط آن است كه با جلوي سر سجده نمايد.
س 279_ كسي كه نمي تواند پيشاني را بر زمين برساند، چه تكليفي دارد؟
ج_ بايد به اندازه اي كه مي تواند خم شود و مهر يا چيز ديگري را كه سجده بر آن صحيح است روي چيز بلندي گذاشته و طوري پيشاني را بر آن بگذارد كه بگويند سجده كرده است و بنا بر احتياط كف دست ها، زانوها و انگشتان پا را به طور صحيح بر زمين بگذارد.
س 280_ كسي كه اصلا نمي تواند خم شود چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بنا بر احتياط بايد براي سجده بنيشيند و با سر اشاره كند.
س 281_ اگر نتواند با سر اشاره كند، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بايد با چشم ها اشاره نمايد.
س 282_ اگر نتواند با چشم اشاره كند، چه تكليفي دارد؟
ج_ اگر نتواند اين را نيز، در قلب نيت سجده كند و بنا بر احتياط مستحب با دست و مانند آن، براي سجده اشاره كند.
س 283_ اگر پيشاني بي اختيار از جاي سجده بلند شود، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ چنانچه ممكن باشد بايد نگذارد دوباره به جاي سجده برسد واين يك سجده حساب مي شود، چه ذكر سجده را گفته باشد يا نه.
س 284_ اگر نتواند سر را نگه دارد و بي اختيار دوباره به جاي سجده برسد، اين دو بار گذاشتن چند سجده حساب مي شود؟
ج_ روي هم يك سجده حساب مي شود.
س 285_ در جايي كه انسان بايد تقيه كند، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ مي تواند سر فرش و مانند آن سجده نمايد و لازم نيست براي نماز به جاي ديگر برود ولي بنا بر احتياط اگر بتواند بر حصير و يا چيزي كه سجده بر آن صحيح مي باشد طوري سجده كند كه به زحمت نيفتد، نبايد بر فرش و مانند آن سجده نمايد.
س 286_ در چه صورتي سجده بر روي تشك پر يا چيزي ديگري كه بدن روي آن آرام نمي گيرد صحيح است؟
ج_ اگر به مقدار ذكر واجب استقرا حاصل مي شود، صحيح است و در غير اين صورت سجده او صحيح نمي باشد.
س 287_ اگر انسان ناچار شود كه در زمين گلي نماز بخواند، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ چنانچه آلوده شدن بدن و لباس براي او مشقت ندارد، بنا بر احتياط واجب بايد سجده و تشهد را به طور معمول به جا آورد.
س 288_ اگر مشقت دارد، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ مي تواند در حالي كه ايستاده براي سجده با سر اشاره كند و تشهد را ايستاده بخواند و اگر سجده و تشهد را به طور معمول بجا آورد نمازش صحيح است.
س 289_ در ركعت اول و سومي كه تشهد ندارد، چه وظيفه اي دارد؟
ج_ بنا بر احتياط واجب بايد بعد از سجده دوم قدري بي حركت بنيشيند و بعد برخيزد اين عمل را جلسه استراحت مي نامند.
